Ürünün teknik olarak yapılabilir, ticari olarak satılabilir ve operasyonel olarak sürdürülebilir olduğunu doğrulama çalışması. Yapay zekâ iskeletini çıkarır; rakamlar gerçek kaynaklara dayanmalıdır.
Fizibilite üç soruyu birlikte cevaplar. Teknik soru, ürünün mevcut ekip, teknoloji ve veriyle yapılıp yapılamayacağını sorar. Ticari soru birim ekonomisini, fiyatı, müşteri edinme maliyetini, gelir senaryolarını ve geri dönüş süresini inceler. Operasyonel soru ise ürünün satıldıktan sonra destek, altyapı, mevzuat ve süreç açısından sürdürülebilir olup olmadığını sorgular. Üç sorudan birine “hayır” cevabı verilen bir ürün, ne kadar sevilirse sevilsin, yatırıma hazır değildir.
Fizibilitenin dürüstlüğü en az rakamları kadar önemlidir. Maliyet tahminleri, gelir senaryoları, kaynaklar, riskler ve varsayımlar ayrı ayrı yazılır; her varsayımın kaynağı belirtilir. İyimser, temel ve kötümser olmak üzere üç senaryo kurmak, karar vericiye belirsizliğin boyutunu gösterir. Fizibiliteyi ürünü sevdiğiniz için süslerseniz kendi ayağınıza kurşun sıkarsınız; çünkü yatırım kararı o süslü rakamlarla alınır. Dürüst bir fizibilite bazen “şimdi değil” der; bu da en az “evet” kadar değerli bir sonuçtur.
Sık yapılan hata. Tek bir senaryo ve kaynağı belirsiz rakamlarla fizibilite yapmak. Tek senaryo belirsizliği gizler; kaynaksız rakam ise kararı bir tahmine bağlar.
İlgili kavramlar
← Fiyatlandırma Bütün kavramlar Gecikme ve çağrı başı maliyet →