Araç Kiti · Olabilirlik
Olabilirlik Sunumu
Fikir bir tohumdur; olabilirlik onu çalışılmış hale getirir. On iki soruyu ekibinizle cevaplayın, riskleri tabloya dökün; araç 20 dakikalık sunum planını ve yöneticilerin dolduracağı değerlendirme formunu hazırlasın.
Business Case
On iki soru
Olabilirlik: fikirden “işletme onaylı ürün”e
Tasarım Odaklı Ürün Yönetimi’nin ikinci aşamasında, Fikir Süzgeci’nden geçen fikir ham halinden çalışılmış hale getirilir. Fikir sahibi ile işletmedeki yetkin bir fonksiyon, yani iş geliştirme, ürün geliştirme ya da Ar-Ge, birlikte çalışır. Satış, pazarlama, satın alma ve Ar-Ge’den gelen küçük bir ekip on iki sorunun cevabını arar.
Çıktı, ideal koşullarda 12–15 slaytlık ve en fazla 20 dakikalık bir yönetici sunumudur. Sunum bir oylamayla biter: bir sonraki aşamaya geçilip geçilmeyeceğine karar verilir ve görevler dağıtılır. Artık ortada “işletme onaylı bir ürün” vardır; ürün bir kimlik kazanmıştır.
On iki soru
- Pazarda görülen problem nedir? Önce ürün değil, problem vardır. Problemi tüketici, ürün ya da teknoloji temelli olarak netleştirin; ilişkili başka problemleri de yazın.
- Pazardaki fırsat nedir? Tahmini pazar büyüklüğünü verin; varsayımlarınızı veriye ya da kurumun tanıdığı görüş liderlerine dayandırın. Fırsatı segmentlere göre ayırın.
- Ürün ya da hizmetin tanımı nedir? Ürün problemi nasıl çözüyor, fırsatı nasıl değerlendiriyor? En basit haliyle, kısa ve öz anlatın. Henüz yoksa neden ürünleşmediğini sorgulayın.
- Hedef pazar ve müşteri yapısı nasıl tanımlanıyor? Herkesin aynı şekilde anlayacağı bir tanım: pazarın büyüklüğü, büyümesi ve bileşenleri ya da stratejik önemdeki hedef müşterinin profili.
- Müşteri ve ürün segmentasyonu nasıl yapılabilir? Önce pazarı, sonra müşteriyi bölün. Bilinen ölçütlerin ötesine geçin; her segmenti temsil eden bir persona yazın.
- Rekabet unsurları nelerdir? Doğrudan ve dolaylı rakipler, sektör dışından gelebilecek alternatifler. “Rakibimiz yok” demeyin.
- Ürünün işletmeye faydaları nelerdir? İşletme bu ürünle ne kazanır? Maliyet yapısı, teknoloji, müşteri ya da sektör uzmanlığı gibi sahip olduğunuz avantajları da yazın.
- Pazarlama hedefleri nelerdir? Belirli bir sürede ulaşılacak çıktıları ölçülebilir yazın: pazara giriş, pazar payı, müşteri hedefleri. Pazarlama karmasını kabaca tarif edin.
- Ürünün stratejilerle uyumu nasıl açıklanıyor? İşletmenin genel stratejisiyle uyumu ve ürünün işletmenin başarısına etkisi. Bu ürünle hangi avantajı hedefliyoruz?
- Başlıca riskler nelerdir? Riskleri bir tabloya dökün: tanım, olasılık ve etki (düşük, orta, yüksek). Tablo sunumda tek bir slayt olur.
- Finansal model nasıl olabilir? Maliyetleri OPEX ve CAPEX olarak ayırın; gelirleri pazar, müşteri ve segmente göre bölün. 3 yılı aşan tahmin yapmayın; ilk yılı ayrıntılı planlayın.
- Çıkış stratejisi ne olmalı? Ürün geliştirilmeden önce başarısını göstergelere bağlayın; ekip, ürün ve teknoloji açısından çıkış yolunu yazın. Ürünlerinize âşık olmayın.
Neden zaman ve para kazandırır?
Bu basit yöntem uygulanmadığında sürekli uzun sunumlar hazırlayan ekipler oluşur, standartlar bulanıklaşır ve sonuç vermeyen uzun toplantılarda zaman kaybedilir. On iki soru herkesi aynı dille konuşmaya zorlar; fikir ekipte test edilirken herkeste aynı etkiyi yaratıp yaratmadığı görülür.
Sık sorulan sorular
Olabilirlik sunumu (business case) nedir?
Fikir aşamasında seçilen bir fikrin ham halinden çalışılmış hale getirildiği, ürünü genel hatlarıyla tanımlayan, pazarı ve değer önerisini ortaya koyan ve taslak bir fizibilite yapan başlangıç düzeyindeki analizdir. Çıktısı yöneticilere yapılan en fazla 20 dakikalık bir sunumdur.
Hangi 12 soruyu cevaplar?
Pazardaki problem, pazardaki fırsat, ürün tanımı, hedef pazar ve müşteri yapısı, segmentasyon, rekabet unsurları, işletmeye faydalar, pazarlama hedefleri, stratejik uyum, başlıca riskler, finansal model ve çıkış stratejisi.
Hazırlamak ne kadar sürer?
Uzun sürmez. Toplamı iki saati geçmeyen iki toplantı yeterlidir: ilk toplantıda en fazla beş kişiyle soruların yarısı cevaplanır, kalanı araştırmaya dağıtılır; üç dört hafta sonra yapılan ikinci toplantıda çalışmanın yüzde doksanı tamamlanır.
Sunum nasıl değerlendirilir?
Sunum en fazla 20 dakika sürer ve bu sırada soru sorulmaz. Ardından yöneticiler değerlendirme formunu doldurur, sonra en fazla 10 dakikalık soru-cevap yapılır ve oylamayla bir sonraki aşamaya geçilip geçilmeyeceğine karar verilir.
Çıkış stratejisi neden şart?
Çünkü başarısız olduğu halde portföyde kalan ürünler hem doğrudan hem fırsat maliyeti yaratır. Başarıyı ürün geliştirilmeden önce göstergelere bağlamazsanız, kimse kendi ürününü kapatmak istemez. Ben buna ürün yöneticisinin aşk sendromu diyorum: ürünlerinize âşık olmayın.
Sıradaki araç
Problemden ürüne devam edin
Fikir Süzgeci
Fikirlerinizi beş süzgeçten geçirir: yapılabilirlik, satılabilirlik, yenilikçilik, algılanabilirlik ve stratejik uyum.
Aşama: Fikir Aracı aç →Ürün Dosyası
On adımın çıktısını tek yerde toplar: ilerlemenizi gösterir, ürün kanvasını çıkarır ve hepsini tek bir PDF dosyada birleştirir.
10 Adımda Ürünleştirme Aracı aç →Fizibilite Hesaplayıcı
Fiyat, maliyet, CAC ve kayıp oranından başabaşı, LTV/CAC’ı, nakit ihtiyacını ve üç senaryoyu hesaplar.
Adım 9 Aracı aç →