Gerçek müşteri araştırmasına değil, yapay zekânın genel bilgisine dayanarak üretilmiş persona. Hızlı ve ucuzdur; ama gerçek müşteriyi değil, internetteki ortalama müşteriyi anlatır.
Yapay zekâya bir persona sorduğunuzda saniyeler içinde adı, yaşı, mesleği, hedefleri ve korkularıyla dolu, iyi yazılmış bir karakter gelir. Sorun, bu karakterin milyonlarca metnin ortalamasından damıtılmış olmasıdır: “zamanı az olan, kaliteye önem veren, dijital kanalları tercih eden” biri; yani herkes, dolayısıyla kimse. Ürünü farklılaştıran içgörü ise çoğu zaman tam da ortalama dışı ayrıntıda, gerçek müşterinin mantıksız alışkanlıklarında ve beklenmedik korkularında saklıdır.
Asıl risk teknik değil psikolojiktir: makine güzel bir persona verir, ekip rahatlar ve gerçek müşteriyle konuşmayı atlar. Sentetik persona ne kadar iyi yazılmışsa ekibi o kadar ikna eder. Doğru kullanım beş adımlıdır: yapay zekâyla 8–12 arketip üretip seçenekleri genişletmek, ekiple birincil ve ikincil personayı seçmek, empati haritasını varsayım olarak taslaklamak, en az beş gerçek müşteriyle görüşmek ve personayı görüşmelerden sonra yeniden yazmak.
Sık yapılan hata. Sentetik personayı doğrulanmış bir araştırma bulgusu gibi sunmak. Her satırının yanına “varsayım” yazılmadıkça, sentetik persona ekibi hayali bir müşteriye ürün yapmaya yönlendirir.