Büyük yanılsama
Yapay zekâ çağının en büyük yanılsaması şu: “Elimizde bu kadar veri varken artık her şeyi biliyoruz.” Hayır. Veri ile bilgelik arasında uzun bir merdiven var ve o merdiveni yapay zekâ sizin yerinize çıkmaz.
DIKEW merdiveni
Klasik bilgi yönetiminde DIKW piramidi vardır: veri, enformasyon, bilgi, bilgelik. Ürün dünyasında bir basamak eksik kalıyor: deneyim. Onu eklediğimizde merdiven beş basamak olur.
| Basamak | Örnek | Ne var? |
|---|---|---|
| Veri | Kullanıcıların %40’ı ikinci ekrandan çıkıyor. | Bir olgu |
| Enformasyon | Çıkanlar çoğunlukla mobil kullanıcılar ve akşam saatlerinde. | Bir desen |
| Bilgi | Mobil kullanıcılar akşamları çıkıyor, çünkü ikinci ekran küçük ekranda okunmuyor. | Bir anlayış |
| Deneyim | Bunu üç üründe gördüm; mobilde metin yoğunluğu her zaman terk yaratır. | Bir sezgi |
| Bilgelik | Ekranı sadeleştirelim; ama asıl mesele ekran değil, bütün stratejimizi masaüstüne göre kurmuşuz. | Kök neden, stratejik körlük |
Yapay zekânın bu merdivendeki yeri çok net: ilk üç basamakta olağanüstüdür. Veriyi toplar, bağlam ekler, desenleri bulur, neden-sonuç hipotezleri üretir. Ama deneyim yaşanmışlık, bilgelik ise yargı gerektirir. Makine bilgi üretir; anlam üreten sizsiniz. Bu yüzden ürün yöneticisinin işi merdivenin üst iki basamağına terfi etti. Vasat ürün yöneticisi verinin içinde boğulur; iyi ürün yöneticisi veriden bilgeliğe çıkar.
Tek seferlik araştırma öldü
Eskiden ürün keşfini bir proje başlangıcı gibi ele alırdık: araştır, tanımla, sonra yap. Bir müşteri araştırması haftalar ve bütçe gerektirdiği için yılda bir iki kez yapılırdı. Bugün keşif ucuzladı: yapay zekâ sayesinde her hafta müşteri sinyali sentezleyebilir, her sprintte bir hipotez test edebilirsiniz. Keşif artık bir proje değil, bir ritim.
Sürekli keşfin üç alışkanlığı
- Her hafta müşteriyle temas. Yapay zekâ ne kadar iyi özet çıkarırsa çıkarsın, haftada en az bir gerçek müşteriyle konuşma alışkanlığını bırakmayın. Bu sizi verinin soğukluğundan insanın sıcaklığına geri çeker.
- Fırsat-çözüm ağacı. Keşfettiğiniz her müşteri ihtiyacını (fırsat) ve ona ürettiğiniz çözümleri bir ağaç gibi haritalayın. Bu, “hangi çözümü yapalım?” tuzağından çıkıp “hangi fırsata odaklanalım?” sorusuna geçmenizi sağlar. Yapay zekâ dalları hızla çıkarır; hangi dala tırmanacağınıza siz karar verirsiniz.
- Hipotez günlüğü. Her önemli kararın altında bir varsayım yatar. Bu varsayımları yazılı tutmak ve test etmek, sizi “sanıyorum” belirsizliğinden “biliyorum, öğreniyorum” netliğine taşır.
Haftalık ritim
Her hafta otuz dakika: bu haftanın ham sinyallerini (destek kayıtları, yorumlar, görüşme notları) toplayın ve yapay zekâdan tekrar eden üç temayı çıkarmasını, her temayı DIKEW merdiveninde konumlandırmasını ve her biri için test edilebilir bir hipotez önermesini isteyin. Sonra en az birini gerçek bir müşteriyle konuşarak sınayın. Bu ritmin hazır prompt’u AI Prompt Kütüphanesi’nde “Haftalık sinyal sentezi” adıyla duruyor.