Ürün Yönetimi Sözlüğü

İnsan döngüde

İngilizce: Human-in-the-loop (HITL)

Yapay zekâ sisteminin belirli kararları ya da eylemleri gerçekleştirmeden önce insan onayı, düzeltmesi ya da denetimi aldığı tasarım yaklaşımı. Hatanın maliyeti yüksek olduğunda kontrolü insanda tutar.

İnsanın döngüdeki yeri farklı düzeylerde tasarlanabilir. En sıkı biçimde yapay zekâ yalnızca öneri ya da taslak üretir ve her eylem insan onayıyla gerçekleşir. Orta düzeyde sistem düşük riskli işleri kendisi yapar, belirsiz ya da yüksek riskli vakaları insana devreder. En gevşek düzeyde ise insan döngünün üzerindedir: sistem özerk çalışır, insan sonuçları izler ve gerektiğinde müdahale eder. Doğru düzey, hatanın maliyetine ve geri alınabilirliğine göre seçilir.

İnsan döngüde tasarımı yalnızca bir güvenlik önlemi değil, ürünün öğrenme kaynağıdır. İnsanların onayladığı, düzelttiği ya da reddettiği her vaka, değerlendirme setine ve modeli iyileştirmek için veriye dönüşebilir. Ama tasarımın bir tuzağı vardır: insanlar sürekli doğru çıkan önerileri zamanla incelemeden onaylamaya başlar. Onay ekranları, insanın gerçekten düşünmesini sağlayacak bilgiyi, gerekçeyi ve modelin ne kadar emin olduğunu göstermelidir. Aksi halde onay, sorumluluğu taşımaz.

ÖrnekBir sigorta şirketinin hasar asistanı düşük tutarlı ve belgeleri eksiksiz başvuruları otomatik onaylar. Belirli bir tutarın üzerindeki ya da modelin emin olmadığı vakaları ise gerekçesiyle birlikte bir eksperin ekranına gönderir; eksperin her kararı kayda geçer.

Sık yapılan hata. İnsan onayını bir formalite olarak tasarlamak. Günde yüzlerce öneriyi tek tıkla onaylayan biri döngüde değildir; yalnızca sorumluluğun adresi olmuştur.

AI katmanı Ajanlar yaygınlaştıkça “insana sormadan nereye kadar?” sorusu ürün tasarımının merkezine yerleşti. İnsan döngüde yaklaşımı bu sorunun pratik cevabıdır.

İlgili kavramlar

← Hipotez Bütün kavramlar İş modeli kanvası →